Növbəti ildən etibarən uçuşlar bahalaşacaq, sərnişinlər əlavə olaraq rüsum da ödəyəcəklər
2026-cı il turizm sektoru üçün fərqindəlilik mərhələsinin bitdiyi və məcburi hesabatlılıq dövrünün başladığı il olacaq. İqlim dəyişikliyi artıq sadəcə ekoloji problem deyil, turizm biznesinin rentabelliyini müəyyən edən əsas iqtisadi faktora çevriləcək.
Dünya turizm sənayesi köklü transformasiya ərəfəsindədir. BMT-nin son proqnozlarına əsasən, 2026-cı il "Eko-turizm" anlayışı sadəcə bir trend olmaqdan çıxıb, həm şirkətlər, həm də səyahətçilər üçün hüquqi cəhətdən xüsusi əhəmiyyət daşıyacaq.
Səmalarda karbon hesabatlılığı
Resorting.Az-ın xəbərinə görə, 2026-cı ildən etibarən aviasiya sektoru iqlim dəyişikliyi ilə mübarizədə ən sərt tədbirləri tətbiq etməyə hazırlaşır. Belə ki, aviasiya sənayesində "Karbon ayaq izi" artıq sadəcə ekoloji bir termin deyil, bilet satışına birbaşa təsir edən "rəqəmsal pasport" funksiyasını yerinə yetirməyə başlayacaq. Növbəti ildən etibarən səyahətçilər aviabilet seçimi zamanı "Karbon ayaq izi" (Carbon Footprint) göstəricisini də görəcəklər. Yəni, "Google Flights" və ya "Skyscanner" kimi səyahət saytlarında bilet axtararkən artıq qiymətin yanında "120 kq $CO_2$" və ya "-15% emissiya" kimi göstəricilər görəcəksiniz. Bu, sizin seçdiyiniz uçuşun təbiətə buraxacağı "Karbon ayaq izi" deməkdir.
Bu isə o deməkdri ki, aviaşirkətlər emissiyaları 80%-ə qədər azaldan, ənənəvi reaktiv yanacaqdan fərqli olaraq, neftdən deyil, bioloji tullantılardan istehsal olunan dayanıqlı aviasiya yanacağından (Sustainable Aviation Fuel) istifadəni sürətləndirəcək. Yəni, 2026-cı ildən etibarən bir çox beynəlxalq hava yolları sərnişinlərə "karbon-neytral" uçuş paketləri təklif edəcək. Bununla da sərnişinlər mobil tətbiqlər vasitəsilə səyahətlərinin ətraf mühitə təsirini real vaxt rejimində izləyə biləcək.
Uçuş qiymətləri qalxacaq
Yeni tələblər qiymətlərə də təsirsiz ötüşməyəcək. Belə ki, hazırda dayanıqlı aviasiya yanacağı ənənəvi reaktiv yanacağından 3-5 dəfə daha bahadır. Aviaşirkətlər bu maliyyə yükünü "yaşıl rüsumlar" şəklində bilet qiymətlərinə əlavə etməyə başlayacaqlar. Hətta, bir çox ölkələr 2026-cı ildən etibarən sərnişinlərdən fərdi karbon emissiyasına görə əlavə vergi tələb edəcək. Bu da xüsusilə uzunmüddətli (long-haul) uçuşlarda biletlərin 15-25% bahalaşmasına gətirib çıxara bilər.
-
Donanmanın yenilənməsi
Daha az yanacaq yandıran yeni nəsil təyyarələrin (məsələn, Airbus A350-1000) alınması üçün çəkilən milyardlarla dollarlıq xərclər də dolayı yolla qiymətlərə təsir edəcək.
nigar